بیشتر مدیران و ناظمان وقتشان را صرف اولیا و معلمان می‌کنند و ارتباط مستقیم با خود دانش‌آموز را به «موقع مشکل» می‌سپارند. نتیجه این است که اولین گفتگوی جدی مدیر با یک دانش‌آموز معمولاً در دفتر و بعد از تخلف اتفاق می‌افتد، یعنی بدترین لحظه برای شنیدن. این راهنما چند عادت ساده را مرور می‌کند که ارتباط روزمره مدیر با دانش‌آموزان را عوض می‌کند، بدون اینکه به برنامه‌ی پرکار مدرسه چیز زیادی اضافه شود.
ارتباط قبل از مشکل بسازید
دانش‌آموزی که مدیر را فقط در راهرو و موقع تذکر دیده، حرفی برای گفتن به او ندارد. دانش‌آموزی که چند بار در طول ترم یک جمله‌ی کوتاه از او شنیده («دیروز مسابقه‌ات را دیدم»، «نمره‌ی ریاضی‌ات بالا رفته»)، موقع مشکل هم راحت‌تر حرف می‌زند. لازم نیست با همه‌ی دانش‌آموزان رابطه‌ی شخصی داشته باشید؛ کافی است هفته‌ای چند جمله‌ی مشخص با چند نفر مختلف رد و بدل کنید.
سه قاعده برای گفتگوی تذکر
- خصوصی، نه جلوی جمع. تذکر جلوی بقیه معمولاً فقط لجبازی می‌سازد، نه تغییر رفتار.
- اول بپرسید، بعد نتیجه بگیرید. «چه شد که دیر آمدی؟» جواب بهتری می‌دهد تا «باز که دیر آمدی».
- یک قدم مشخص و کوچک بخواهید. «از فردا ساعت هفت و نیم تو کلاس باش» از «باید منظم شوی» قابل اجراتر است.
قانون‌ها را ساده و قابل دیدن کنید
دانش‌آموز از قانونی که نمی‌داند نمی‌تواند پیروی کند. چند قانون اصلی مدرسه را در یک صفحه بنویسید و در ابتدای سال با خود دانش‌آموزان مرور کنید، نه فقط با اولیا. هر قانون باید یک پیامد مشخص داشته باشد و برای همه یکسان اجرا شود. اگر دانش‌آموزان ببینند قانون برای فرزند معلم یا پسر مدیر شل‌تر است، بقیه‌ی قانون‌ها هم اعتبار خودشان را از دست می‌دهند.
مسائل مالی را به دانش‌آموز نرسانید
یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها در مدارس این است که مسئله‌ی شهریه معوقه مستقیم یا غیرمستقیم به خود دانش‌آموز می‌رسد: صدا کردن او در کلاس برای پرداخت، دادن برگه‌ی بدهی دست او یا اشاره‌ی معلم به شهریه جلوی همکلاسی‌ها. این کار هم خانواده را آزرده می‌کند و هم برای دانش‌آموز تجربه‌ی تحقیر می‌سازد که تا سال‌ها می‌ماند. موضوع مالی بین مدرسه و اولیاست. اگر این گفتگو را بلد نیستید، مقاله‌ی چطور با اولیا درباره شهریه معوقه صحبت کنیم قدم‌به‌قدم راهش را نشان می‌دهد.
راه عملی این است که پیگیری‌های مالی فقط از کانال دفتر مالی و مستقیم به اولیا برود و هیچ بدهی روی برگه‌ای که دانش‌آموز حمل می‌کند نوشته نشود. در یکانو بدهی هر دانش‌آموز در پرونده‌ی مالی او ثبت و پیگیری می‌شود و می‌توان آن را جدا از ارتباط روزمره‌ی مدرسه با دانش‌آموز نگه داشت؛ مسئول مالی با اولیا حرف می‌زند و مدیر و معلم فقط درباره‌ی درس و رفتار.
هر دانش‌آموزی یک نفر برای حرف زدن لازم دارد
در مدارس شلوغ ممکن است برای بعضی دانش‌آموزان هیچ بزرگسالی نباشد که واقعاً بشناسدشان. می‌توانید هر معلم یا مشاور را مسئول چند دانش‌آموز مشخص کنید که ماهی یک بار پنج‌دقیقه با آن‌ها حرف بزند. این رابطه نیازی به برنامه‌ی رسمی ندارد؛ فقط باید یک اسم کنار هر دانش‌آموز نوشته شده باشد. وقتی افت درسی یا غیبت یا تغییر رفتاری پیش بیاید، مشخص است اولین نفری که باید سراغش برود کیست.
چک‌لیست یک ترم
- قوانین اصلی مدرسه را در یک صفحه بنویسید و با دانش‌آموزان مرور کنید.
- برای هر دانش‌آموز یک معلم یا مشاور مسئول مشخص کنید.
- هر هفته با چند دانش‌آموز مختلف یک گفتگوی کوتاه غیررسمی داشته باشید.
- تذکرها را خصوصی و با یک خواسته‌ی مشخص بدهید.
- موضوع‌های مالی را فقط با اولیا مطرح کنید، نه با دانش‌آموز.
- پایان ترم از چند دانش‌آموز بپرسید چه چیزی در مدرسه آن‌ها را اذیت می‌کند و جواب‌ها را جدی بگیرید.
اگر دنبال تصویر روشن‌تری از رابطه‌ی مدرسه با اولیا هستید، جلسه‌ی نمایش یکانو نشان می‌دهد پیگیری مالی چطور می‌تواند آرام و بی‌سروصدا انجام شود.